Japonlar Hangi Millettendir? Bir Tren Yolculuğunda Başlayan İçsel Hikâye
Merhabalar! Rangetravel olarak “Japonlar hangi millettendir” konusunda aklınızdaki soruları yanıtlamak için buradayız.
Bunu ilk kez kendime gerçekten sorduğum anı hatırlıyorum: Japonlar hangi millettendir? Soru basit gibi duruyordu ama içimde açtığı boşluk öyle yüzeysel değildi. Kayseri’de, küçük bir odada, gece lambasının altında günlüğüme bir şeyler karalarken aklıma düşmüştü bu soru. O an ne tarih kitabı vardı elimde ne de araştırma yapıyordum. Sadece içimde garip bir merak vardı; sanki uzak bir ülke değil de, kendi içimde eksik kalan bir parçayı arıyordum.
O günden sonra bu soru bende bir fikir olmaktan çıktı, bir yolculuğa dönüştü.
Bir Tren Penceresinden Japonya’ya Bakmak
Geçen yıl bir kitapçıda Japonya hakkında bir gezi kitabı bulmuştum. Eve gidip okumaya başladığımda kendimi bir tren yolculuğunun içinde hissettim. Sayfalar ilerledikçe Japonya’nın sokakları, insanları ve sessiz düzeni zihnimde canlanıyordu.
O an içimde garip bir duygu yükseldi. Bir yandan hayranlık, bir yandan da uzaklık hissi… Sanki orada yaşayan insanlar bana çok düzenli, çok başka bir dünyanın parçası gibi geliyordu.
Ve tekrar aynı soru: Japonlar hangi millettendir?
Kendi kendime cevap vermeye çalıştım ama cevaplarım eksik kaldı. “Asya kökenli bir millet” demek çok yüzeyseldi. Çünkü hissettiğim şey sadece coğrafya değildi. Bu insanların bir ruhu vardı, ve ben o ruhu anlamaya çalışıyordum.
Bir Kütüphanede Karşılaştığım Sessizlik
Bir gün üniversite kütüphanesinde Japon tarihiyle ilgili bir bölüm buldum. Sessiz rafların arasında oturup sayfaları karıştırırken, içimde hem heyecan hem de biraz kırgınlık vardı. Çünkü ne kadar okursam okuyayım, Japonların hangi millettendir sorusunun sadece “bir millet adı” ile açıklanamayacağını fark ediyordum.
Sayfalarda sürekli şu ifadeler geçiyordu: Doğu Asya halkları, etnik karışım, tarihsel göçler…
Ama benim içimde başka bir şey dönüyordu.
İçimdeki duygusal taraf fısıldıyordu:
“Bu insanlar sadece bir etnik etiket değil, bir hikâye taşıyor.”
Ama aynı anda içimdeki boşluk da büyüyordu:
“Ben neden bu kadar uzak hissediyorum?”
Japon Bir Öğrenciyle Hayalî Karşılaşma
Bir an kendimi Tokyo’da bir sokakta hayal ettim. Yağmur yeni dinmiş, kaldırımlar ıslak. Bir üniversite öğrencisiyle yan yana oturuyoruz. Ona basit bir soru soruyorum:
“Japonlar hangi millettendir?”
Gülümsüyor ama sorumu tuhaf bulmuyor. Sanki bu soru onun için de basit değil. Bir süre düşünüyor ve şöyle diyor:
“Biz sadece Japonuz. Ama köklerimiz farklı yerlerden geliyor.”
O an içimde bir şey kırılıyor. Çünkü ben hep milletleri tek bir çizgi sanmıştım. Oysa onun cevabı bana şunu hissettiriyor: kimlik, düz bir çizgi değil, birbirine karışmış yolların toplamı.
Kayseri’de Bir Akşam ve İçimdeki Boşluk
O hayali sahneden sonra kendimi tekrar Kayseri’de buluyorum. Odama dönüyorum, dışarıda rüzgâr var. Cam hafif titriyor. Günlüğümü açıyorum ama yazacak kelime bulamıyorum.
İçimdeki duygular çok net ama kelimeler yetersiz.
Hayal kırıklığı hissediyorum. Çünkü Japonlar hakkında öğrendiğim her şey, onları daha “uzak” yapmıyor, tam tersine daha “karmaşık” hale getiriyor.
Ama aynı zamanda garip bir umut da var içimde. Çünkü karmaşıklık, bazen daha gerçek bir şeydir.
Bir Harita Üzerinde Düşünmek
Ertesi gün masamın üstüne bir dünya haritası koyuyorum. Gözüm Japonya’ya kayıyor. Küçük bir ada ülkesi gibi görünüyor ama aslında içinde koca bir tarih taşıyor.
Kendi kendime tekrar soruyorum: Japonlar hangi millettendir?
Sonra defterime bir şey yazıyorum, ama bilimsel değil, tamamen duygusal:
“Belki de millet dediğimiz şey sadece sınır çizgisi değildir. Belki de insanlar, zamanla birbirine karışan hikâyelerdir.”
Bu düşünce beni hem rahatlatıyor hem de daha çok düşündürüyor.
İçimdeki Çatışma
Bazen içimde iki ses konuşuyor.
Biri diyor ki:
“Japonlar Doğu Asya kökenli bir millettir, tarihsel olarak Jōmon ve Yayoi halklarının birleşimidir.”
Diğeri ise daha sessiz ama daha derin:
“Onlar sadece bir birleşim değil, bir kimlik hissidir.”
Birinci ses daha mantıklı geliyor. Ama ikinci ses daha gerçek hissettiriyor.
Çünkü ben bir şeyi sadece bilmek istemiyorum. Onu hissetmek istiyorum.
Bir Belgeselde Gördüğüm Yaşlı Adam
Bir gece televizyonda Japonya ile ilgili bir belgesel izliyorum. Küçük bir köyde yaşayan yaşlı bir adam gösteriliyor. Yavaş yürüyor, çay içiyor, bahçesine bakıyor.
O an içimde bir şey yumuşuyor.
Bu adamın kimliği, sadece “Japon” kelimesiyle anlatılamıyor gibi geliyor bana. Ama yine de o kelime onunla birlikte anlam kazanıyor.
İşte o anda tekrar aynı soru geliyor aklıma: Japonlar hangi millettendir?
Ve bu kez cevap daha farklı hissediliyor.
“Onlar bir millet değil sadece… bir yaşam biçimi.”
Gece Yazılan Son Satırlar
Gece olduğunda tekrar günlüğümü açıyorum. Bu kez yazabiliyorum.
Ama yazdıklarım net bir cevap değil.
Şöyle yazıyorum:
“Japonlar hangi millettendir diye sorduğumda artık tek bir cevap beklemiyorum. Çünkü bazı sorular cevaplanmak için değil, insanı değiştirmek için var.”
Kalem elimde duruyor. Dışarıda sessizlik var. İçimde ise garip bir huzur.
Çünkü artık biliyorum ki, bu sorunun peşinden gitmek bile bana bir şey öğretti.
Umarız “Japonlar hangi millettendir” ile ilgili aklınızdaki sorulara yanıt bulabildik. Rangetravel ekibinden sevgilerle!
Son Bir His: Uzak Değil, Sadece Farklı
Belki de en başından beri yanıldığım nokta buydu. Japonları çok uzak bir yerin insanı sanıyordum. Oysa şimdi anlıyorum ki uzaklık, sadece anlamadığımız şeylerde oluşuyor.
Japonlar hangi millettendir sorusu artık bende tek bir cevaba dönüşmüyor.
Daha çok şuna dönüşüyor:
İnsanlar, coğrafyadan bağımsız olarak kendi tarihlerini taşıyan hikâyelerdir.
Ve ben bu hikâyeyi anlamaya çalıştıkça, aslında kendimi de biraz daha anlamış oluyorum.
Şunları da İnceleyin: Japon kralı kimdir ?